Zastosowanie badania ultrasonograficznego w chorobie zwyrodnieniowej stawów

© Borgis - Nowa Medycyna 2/2002

Jan Mika1, Stanisław Sierakowski2

Ultrasonography (USG) is a relatively new and very prospective visual method for diagnosis nearly each pathology concerning joints and surrounding structures. Cheap, safety for patients, easy to perform is especially useful in diagnosis of osteoarthritis because we can see not only typical osteoarthritis symptoms involving cartilage, synovium, joint scapula and others but also reaction(s) of soft joint tissue for osteoarthritis pathology including inflammatory process. Technical aspects, ultrasonographic anatomy and USG features of joint pathology including osteoarthritis are describing. Also 4 USG joint pictures are presenting with all details explanations.
WSTĘP
Badanie ultrasonograficzne (USG) znalazło zastosowanie w bardzo wielu dyscyplinach medycznych. Mało znane są możliwości tej metody w diagnostyce zmian w układzie ruchu. Mimo pozornie niemożliwej do przezwyciężenia bariery jaką stanowi nieprzezierność kości dla ultradźwięków, ultrasonografia jest przydatna w reumatologii i ortopedii.
Podstawową rolę w diagnostyce choroby zwyrodnieniowej stawów odgrywają klasyczne zdjęcia rentgenowskie (RTG) obrazujące struktury kostne. Tomografia komputerowa (TK), obok zmian kostnych, uwidacznia także tkanki miękkie – jej wadą jest stosunkowo wysoka dawka promieniowania X. Tomografia rezonansu magnetycznego (TMR) ma większą zdolność rozdzielczą oraz możliwość obrazowania w wielu płaszczyznach – jej wadą jest wysoki koszt badania.
Zaletą USG jest niski koszt, bezpieczeństwo pacjenta, szeroka dostępność, możliwość uwidocznienia badanych struktur w dowolnych płaszczyznach, możliwość badania dynamicznego, duża rozdzielczość przestrzenna i kontrastowa, dokładne pomiary, ocena naczyń, obrazowanie i pomiar przepływu w naczyniach, palpacja i celowane nakłucie pod kontrolą obrazu.
TECHNIKA BADANIA
Do badania układu ruchu stosuje się aparaturę wykorzystywaną do rutynowych badań ultrasonograficznych, o dobrej rozdzielczości obrazu z, minimum, 64-stopniową skalą szarości. Wykorzystuje się obrazowanie w czasie rzeczywistym z użyciem głowic o częstotliwości 5-10 MHz, liniowych lub convex (6).
Przy badaniu struktur leżących powierzchownie lub okolic o nierównych powierzchniach można stosować tzw. nakładki dystansujące.
ANATOMIA ULTRASONOGRAFICZNA
W celu lepszego zrozumienia opisywanych zmian należy przypomnieć podstawowe określenia używane w opisach obrazu USG.
Echogeniczność – stopień jasności tkanek.
Hiperechogeniczność – wzrost jasności tkanek – zależy od stopnia odbicia ultradźwięków. Taki obraz dają struktury twarde, zbite (kość, zwapnienia) lub powietrze. Za odbijającą strukturą powstaje obszar bez ech – tzw. cień akustyczny.
Hipoechogeniczność – obniżenie jasności tkanek – struktury bardziej miękkie, o zwiększonym ukrwieniu (zmiany zapalne, niektóre nowotwory).
Bezechowość – brak echa – zbiorniki płynu (torbiele, krwiaki, tętniaki, ropnie).
Struktura może być jednorodna – o równomiernym rozkładzie ech i niejednorodna.
W badaniu USG obraz poszczególnych struktur układu kostno-stawowego przedstawia się następująco:
– kości – linijne struktury hiperechogeniczne,
– chrząstka szklista – obszar bezechowy lub hipoechogeniczny,
– chrząstka włóknista – obszar hiperechogeniczny,
– mięśnie – obszary hipoechogeniczne o regularnie rozłożonych echach,
– ścięgna – linijne struktury dające silne echa,
&ndash

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.