Współczesne możliwości leczenia farmakologicznego zaburzeń wzwodu prącia

Zaburzenia wzwodu prącia (ang. Erectile Dysfunction – ED) to niemożność uzyskania i utrzymania wzwodu prącia o sztywności i czasie trwania umożliwiającym satysfakcjonujące współżycie płciowe.

Pojęcie „zaburzenia wzwodu prącia” zastępuje stosowane dotąd, mocno pejoratywne określenie – impotencja (łac.impotentia coeundi – pol. niemoc płciowa).

Zagadnienie „zaburzenia erekcji” stanowią problem medyczny związany często ze współistnieniem innych chorób i stanów jak np. wiek, cukrzyca, miażdżyca z chorobą wieńcową i/lub nadciśnieniem tętniczym, palenie tytoniu, czy przewlekła niewydolność nerek. Wielu pacjentów wymaga leczenia z powodu zaburzeń wzwodu wynikających z urazów chirurgicznych (np. radykalna prostatektomia lub cystoprostatektomia) (5, 7).

Szacuje się, że w Polsce na zaburzenia wzwodu prącia cierpi ponad 3 mln mężczyzn. W dobie wzrostu komfortu życia starzejących się mężczyzn oraz w okresie konkurencyjnej walki o rynek usług medycznych pojawienie się tak dużej grupy chorych wywołuje zainteresowanie tym tematem ze strony przedstawicieli ochrony zdrowia oraz przemysłu medycznego. Z dostępnych badań populacyjnych nie wynika, że problem ten jest obecnie rzeczywistą chorobą u mężczyzn, stąd „napędzanie” chorych przez media stanowi bez wątpienia interesujące zjawisko socjologiczne i społeczne. Problem dotyczący zajęcia stanowiska w sprawie rozpoznawania i leczenia zaburzeń wzwodu prącia nie omija również lekarzy (m.in. pojawia się spór o kompetencje w leczeniu chorych z zaburzeniami wzwodu) oraz firm produkujących leki i urządzenia medyczne stosowane w związku z tym schorzeniem.

Wśród różnych specjalistów prowadzących chorych z zaburzeniami wzwodu prącia spotyka się obecnie m.in. (tak zwanych) andrologów, a ściśle mówiąc „lekarzy zainteresowanych problematyką andrologiczną”, (w Polsce specjalność lekarska pt. „andrologia” nie istnieje), lekarzy rodzinnych, ginekologów, seksuologów (w Polsce ta wielodyscyplinarna specjalność o elitarnym charakterze uzyskiwana jest po uzyskaniu specjalizacji z psychiatrii, ginekologii, chorób wewnętrznych lub chorób dziecięcych za zgodą Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej), geriatrów (podobnie – w wybranych ośrodkach i za zgodą MZiOS), lekarzy sportowych, a także innych placówek podstawowej opieki zdrowotnej. Wreszcie sami chorzy sięgają po specyfiki poprawiające erekcję zachęcani m.in.doniesieniami prasowymi (reklama) do zdobywania „cudownych” leków na własną rękę z pominięciem legalnych form dystrybucji leków.

Takie działania nie mają najczęściej nic wspólnego z rzetelną wiedzą i praktyką medyczną i stanowią niekiedy przejaw niekompetencji oraz – niestety również zagrożenie wobec chorych, stąd powinny być możliwie skutecznie i szybko ograniczane.

Istotną rolą andrologii klinicznej współpracującej z urologią i ginekologią jest z pewnością zagadnienie niepłodności małżeńskiej (w tym również niepłodności męskiej), a we współpracy z endokrynologią – leczenie zaburzeń humoralnych w organizmie mężczyzny (np. postępowanie w andropauzie).

Seksuologia zbliża się do nauk społecznych i wnika w zwalczanie patologii więzi międzyludzkich – w tym – szczególnie więzi seksualnych. Rola innych wymienionych specjalności wydaje się w tym kontekście pomocnicza w stosunku do urologii obejmującej (z definicji) swoim zainteresowaniem obok dróg moczowych, także narządy płciowe męskie.

Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że poziom wiedzy w społeczeństwie (także wśród lekarzy specjalistów) na temat seksualizmu męskiego, w tym zaburzeń wzwodu prącia, jest niski. Z tego powodu istnieje pilna potrzeba pogłębienia wiedzy medycznej na temat zaburzeń wzwodu prącia wśród lekarzy, a szczególnie urologów, do których adresowany jest niniejszy artykuł.

Z definicji schorzenia oraz praktyki klinicznej zaburzenia wzwodu stanowią element patologii męskich narządów płciowych i tym samym leżą w kompetencjach urologa. Specjalista urolog jest bowiem lekarzem, którego kształcenie obejmuje zagadnienia zaburzeń wzwodu prącia i jego zadaniem jest prowadzenie pacjenta z tego typu schorzeniem poprzez postawienie właściwego rozpoznania po przeprowadzeniu wskazanych badań diagnostycznych określających podłoże stwierdzanych zaburzeń oraz kierowanie leczeniem. Niekiedy zarówno diagnostyka, jak i leczenie zaburzeń wzwodu prącia wymagają współpracy ze strony innych specjalistów – np. neurologa, diabetologa, endokrynologa lub psychologa, czy seksuologa – wówczas pełnią oni rolę konsultantów. W przypadku wykluczenia podłoża organicznego zaburzeń wzwodu lub rozpoznania zaburzeń psychogennych prowadzenie takich chorych przejmują seksuolog lub psychiatra. Łatwa dostępność leków doustnych z pewnością skieruje dużą grupę chorych do lekarzy rodzinnych, którzy powinni pamiętać o potrzebie przeprowadzenia diagnostyki przed wypisaniem kolejnej recepty choremu. Prawdopodobnie tu również jest miejsce dla urologa – wówczas w roli konsultanta.

Terapią hormonalną, wstrzyknięciami leków do ciał jamistych, metodami zabiegowymi (protezy prącia, rewaskularyzacje itp.) powinien zajmować się urolog.

Pytanie dotyczące sprawności seksualnej powinno należeć do standardu urologicznego wywiadu lekarskiego stwarzając chorym szansę rozwinięcia tego tematu w razie takiej potrzeby. Większość mężczyzn rozumie wpływ starości na sprawność seksualną i akceptuje spadek tej sprawności (zarówno libido i potencji) wraz z wiekiem.

W praktyce w kierunku zaburzeń wzwodu należy diagnozować: chorych obciążonych urazami miednicy, krocza, prącia (w tym po operacjach chirurgicznych), młodych chorych z pierwotnymi zaburzeniami wzwodu (w okresie dojrzewania), chorych na chorobę Peyroni´ego, pacjentów nie odpowiadających na leczenie sildenafilem oraz niektórych mężczyzn cierpiących na zaburzenia wzwodu pochodzenia organicznego.

Podstawowymi metodami leczenia zaburzeń wzwodu prącia są:

– psychoterapia w różnych formach (sex therapy),

– terapia z zastosowaniem urządzeń próżniowych (vacuum device),

– leczenie farmakologiczne doustne,

– leczenie farmakologiczne wstrzyknięciami do ciał jamistych,

– leczenie chirurgiczne – protezy prącia,

– leczenie chirurgiczne – mikrochirurgia i chirurgia naczyniowa.

Historia zna leki stosowane od stuleci w zaburzeniach wzwodu – należy jednak odróżnić afrodyzjaka – preparaty roślinne i zwierzęce wzmagające (?) popęd płciowy od leków wpływających za mechanizm wzwodu

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.