Diagnostyka zaburzeń wzwodu prącia

Odpowiednia diagnostyka leży u podstaw skutecznej terapii zaburzeń wzwodu prącia.

Diagnostyka dotycząca nieprawidłowości wzwodu prącia jest trudna, ponieważ dotyczy sfery delikatnej, intymnej i ograniczonej przez różne uwarunkowania kulturowe.

Dlatego lekarz terapeuta jak i średni personel medyczny przeprowadzający pierwsze rozmowy z pacjentem powinni stworzyć atmosferę zrozumienia, intymności i wykazać się szczególnym taktem i wyczuciem. Do prawidłowego postępowania diagnostycznego lekarzowi badającemu niezbędna jest dobra znajomość anatomii i fizjologii narządów płciowych męskich, opanowanie podstaw psychologii i znajomość wszystkich dostępnych metod diagnostycznych.

Dla nadania właściwego kierunku postępowaniu diagnostycznemu i zastosowania odpowiednich metod badań niezbędne jest przeprowadzenie wnikliwego wywiadu chorobowego w czasie pierwszej wizyty pacjenta.

Dostępność dużej liczby technik badawczych w diagnostyce zaburzeń wzwodu prącia nie zwalnia klinicysty od wnikliwego zebrania wywiadu, a wręcz przeciwnie, obliguje go do obrania na podstawie informacji otrzymanych od pacjenta odpowiedniej drogi diagnostycznej (4).

Przy pierwszym kontakcie klinicysta nawiązuje więź terapeutyczną z pacjentem, która decyduje o efektach dalszej współpracy i wyniku leczenia.

Przeprowadzając wywiad podczas pierwszej wizyty pacjenta klinicysta powinien otrzymać odpowiedzi na następujące pytania (4, 7):

1. Jaki jest powód zgłoszenia się pacjenta do lekarza? niejednokrotnie pacjenci zgłaszają się do poradni kierowani innymi pobudkami:

– przychodząc za namową partnerki bez chęci współpracy z własnej strony;

– niekiedy cierpiąc na zgoła inne schorzenia: np. dewiacje seksualne, czy wady rozwojowe.

2. Czy pacjent prawidłowo rozumie pojęcie zaburzeń wzwodu prącia?

Zdarza się, że pacjenci zgłaszający zaburzenia wzwodu prącia w rzeczywistości cierpią na:

? przedłużający się wytrysk nasienia

? przedwczesny wytrysk nasienia

? obniżenie popędu płciowego

3. Jaki jest przebieg choroby?

Pacjent powinien przedstawić początek, przebieg i wszystkie punkty zwrotne w zaburzeniach wzwodu prącia. Na tym etapie możemy podjąć próbę rozpoznania, czy zaburzenia wzwodu mają podłoże psychogenne, czy organiczne.

4. Jakie choroby przebył, na jakie choruje?

Istotne pytanie, które może rzucić światło na etiologię zaburzeń wzwodu u pacjenta.

Według A.Gregoire´a (4) warto zapytać pacjenta o:

1. Schorzenia układu krążenia:

? nadciśnienie

? zawał serca

? dusznica bolesna

? chromanie przystankowe

? zimne kończyny

? utraty przytomności

2. Cukrzycę:

? wywiad rodzinny odnośnie występowania cukrzycy

? zaburzenia czucia w kończynach górnych i dolnych

? poliuria

? częste infekcje

3. Zaburzenia neurologiczne:

? stwardnienie rozsiane

? uszkodzenie rdzenia kręgowego

? operacje rdzenia kręgowego i mózgu

4. Nieprawidłowości hormonalne/endokrynologiczne

5. Zaburzenia budowy narządów płciowych, choroby lub leczenie chirurgiczne

W wywiadzie chorobowym należy uwzględnić dane dotyczące przebytych urazów i zabiegów chirurgicznych stwarzających ryzyko określonych powikłań mogących mieć wpływ na zaburzenia wzwodu prącia (8) (tab. 2).

Należy zwrócić uwagę jakie leki i używki chory przyjmuje:

Do nich zalicza się następujące grupy leków i używki:

? leki przeciwnadciśnieniowe

? tiazydy

? beta-blokery

? metylodopa

? leki blokujące układ autonomiczny

? antydepresyjne trójcykliczne

? inhibitory monoaminoxydazy

? antypsychotyczne

? barbiturany

? środki hipolipidemiczne

? leki o działaniu antyandrogennym

? alkohol

? nikotyna

6. Ważne jest jak pacjent ocenia swoje samopoczucie? Poruszając problem stanu sfery psychicznej pacjenta, należy ukierunkować jego odpowiedzi tak by uzyskać odpowiedź na następujące pytania:

? czy odczuwa niepokój

? czy ma stany depresji

? czy ma konflikty z partnerką

? czy przeżył rozwód lub śmierć partnerki

? czy przeżywa stres z jakiegoś powodu

? czy ma kłopoty w pracy

Ważnym zagadnieniem jest to, jakie są relacje pomiędzy pacjentem a partnerką:

Istotny jest stosunek partnerki do chorego i jego choroby i ewentualna chęć współpracy partnerki z klinicystą.

Na podstawie otrzymanych informacji klinicysta może określić właściwy kierunek diagnostyczny i odpowiednią drogę terapeutyczną. Może pomóc zrozumieć pacjentowi przyczynę jego dolegliwości a także wpłynąć na zmianę relacji pomiędzy partnerami.

Z pierwszej wizyty pacjent powinien wynieść przekonanie o kompetencji terapeuty i zrozumieniu jego problemów.

Podczas pierwszej wizyty pacjent otrzymuje ankietę wstępną, która ułatwi mu jasne sformułowanie problemu, a lekarzowi przybliży przyczynę zgłoszenia się pacjenta.

Przykładami takich ankiet są: Międzynarodowy Kwestionariusz Punktowej Oceny Wzwodu (IIEF), Kwestionariusz Oceny Funkcji Seksualnych (SFI), czy Inwentarz Zdrowia Seksualnego dla Mężczyzn (IIEF-5) (4, 8, 10) (tab. 3, 4).