Angiogeneza w raku nerki

Neowaskularyzacja (angiogeneza) jest jednym z głównych czynników decydujących o szerzeniu się rozrostu nowotworowego. Poznanie mechanizmów angiogenezy i wykrycie substancji antyangiogennych może stworzyć podstawy skutecznego leczenia chorób nowotworowych, szczególnie zaś ograniczenia inwazyjności nowotworów. Nadal jednak wiele pytań jakie się nasuwają podczas poznawania tego zjawiska pozostaje bez odpowiedzi. Równowaga mająca miejsce pomiędzy apoptozą (fizjologiczną śmiercią komórki) a proliferacją czyli wzrostem komórkowym może być zaburzona przez angiogenezę (7). O`Reilly i wsp. wykazali, że poprzez hamowanie angiogenezy wydłuża się faza spoczynkowa w cyklu komórkowym. Tym samym wstrzymywana jest proliferacja komórek nowotworowych (9). Czy jednak angiogeneza jest wtórnym procesem czy pierwotnym tego dotychczas nie udało się wyjaśnić.

Wiadomo, że proces rozrostowy nie jest jedynym czynnikiem wywołującym waskularyzację. Dochodzi do niej w życiu embrionalnym (organogeneza), podczas gojenia ran, odnowy endometrium. Badając procesy patologiczne wykazano nasiloną angiogenezę nie tylko w rozroście nowotworowym, ale także w chorobach reumatoidalnych, w łuszczycy, retinopatii, kolagenozach (5). Fakty te świadczą iż u podstaw zjawiska leżą reakcje uzależnione od substancji o działaniu miejscowym (cytokiny, chemokiny, czynniki wzrostu). Powstają one prawdopodobnie w wielu klinicznie odległych od siebie procesach patologicznych. Sam proces angiogenezy odbywający się na bazie istniejącego naczynia polega w pierwszej fazie na rozluźnieniu połączeń międzykomórkowych, uszkodzeniu błony podstawnej naczynia i w efekcie migracji komórek śródbłonka. Wzrost kapilar na długość odbywa się na drodze proliferacji komorek endothelium. Następnie tworzy się światło naczynia poprzez rozsunięcie się komórek śródbłonka. Na końcu dochodzi do dojrzewania nowego naczynia (ryc. 1).

Poszczególne etapy angiogenezy są regulowane przez czynniki endogenne najczęściej produkowane przez same komórki nowotworowe, komórki tkanki łącznej, komórki układu odpornościowgo (cytokiny, czynniki wzrostowe) (tab. 1). Ich działanie polega głównie na aktywacji proteaz (kolagenaz, gelatynaz), które odpowiedzialne są za degradację macierzy zewnątrzkomórkowej (Extracellularl Matrix, ECM) oraz białek błony podstawnej jak również na pobudzeniu proliferacji i migracji komórek śródbłonka.

W fazie prób klinicznych znajduje się wiele substancji egzogennych w tym leków hamujących neowaskularyzację, co może mieć znaczenie w przyszłościowej terapii nowotworów (tab. 1). Klinicyści zainteresowani są nie tylko inhibitorami angiogenezy, których działanie można by wykorzystywać w onkologii ale również lekami proangiogennymi. Ich zastosowanie w leczeniu między innymi choroby wieńcowej czy innych chorób niedokrwiennych miałoby bardzo duże znaczenie.

Angiogenezę nowotworową bada się określając gęstość naczyniową (microvessel density – MVD) w guzach. Identyfikację naczyń w preparatach z guzów nowotworowych ułatwiają reakcje histochemiczne przy pomocy licznych przeciwciał reagujących ze składnikami śródbłonków. W

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.