Nadciśnienie śródbrzuszne – czy tylko problem chirurgiczny?

Objawy nadciśnienia śródbrzusznego oraz zespołu cieśni śródbrzusznej występują przynajmniej u 20% krytycznie chorych leczonych w oddziałach intensywnej terapii. Mimo że następstwa zwiększonego ciśnienia śródbrzusznego są poważne, w większości przypadków pozostaje ono nierozpoznane i nieleczone. Dzieje się tak pomimo faktu, że metoda pomiaru tego ciśnienia należy do najprostszych, a sprzęt niezbędny do jej wykonania dostępny jest praktycznie w obrębie każdego oddziału.

Wśród przyczyn tego stanu rzeczy wymienia się m.in. niedostateczną znajomość konsekwencji nadciśnienia śródbrzusznego. Niedoceniona pozostaje także wartość prognostyczna pomiaru ciśnienia śródbrzusznego, mimo iż pomiar ten wpisuje się dobrze w koncepcję monitorowania przesłanek rozwoju niewydolności wielonarządowej, a rozpoznanie nadciśnienia śródbrzusznego koreluje z gorszym rokowaniem.

Ciśnienie śródbrzuszne ( intra-abdominal pressure, IAP) jest to średnie ciśnienie panujące w obrębie jamy brzusznej, będące wypadkową objętości narządów jamy brzusznej, jamy otrzewnej oraz podatności ścian jamy brzusznej. U osób zdrowych, oddychających samoistnie IAP waha się od wartości nieznacznie ujemnych do 0 mmHg. U chorych sztucznie wentylowanych wartość ta wynosi 3-8 mmHg (0,4-1,06 kPa), a po operacjach brzusznych 3-15 mmHg (0,4-2 kPa) [1, 2].

Standardem pomiaru ciśnienia śródbrzusznego stało się jego oznaczanie przy użyciu cewnika Foleya umieszczonego w pęcherzu moczowym. W naszej klinice zmodyfikowaliśmy technikę pierwotnie zaproponowaną przez Krona i ulepszoną przez Malbraina [1, 3]. Do pomiaru używamy cewnika trójdrożnego typu Foley, w którym do jednego światła dołączony jest worek do odprowadzania moczu, do drugiego zaś przy pomocy złączki (np. Vygon REF 801.00, Niemcy), przyłączony jest standardowy zestaw do inwazyjnego pomiaru ciśnienia wraz z przetwornikiem (ryc. 1).

Badany ułożony jest w pozycji poziomej na plecach. Po opróżnieniu pęcherza moczowego, przy pomocy zacisku zamyka się światło cewnika połączone z workiem do zbierania moczu. Następnie za pomocą strzykawki (50 ml) przetacza się do pęcherza moczowego badanego pacjenta 100 ml 0,9% NaCl, z wlewu kroplowego podłączonego do zestawu do mierzenia ciś-nienia. Po kalibracji zestawu na poziomie wyniosłości łonowej (linia pachowa środkowa) dokonuje się odczytu wartości ciśnienia śródbrzusznego przy końcu wydechu pacjenta. Aby zweryfikować prawidłowość odczytu można delikatnie nacisnąć brzuch badanego, co powinno wywołać wzrost wartości ciśnienia śródbrzusznego. Jeśli natomiast sygnał zostaje stłumiony, należy zwolnić zacisk, przy pomocy którego zamknięto światło cewnika, usunąć z zestawu pomiarowego powietrze i wykonać pomiar ponownie.

Modyfikacją tej metody jest pomiar IAP przy pomocy zgłębnika żołądkowo-jelitowego. Znajduje on zastosowanie w tych sytuacjach, w których wcześniej opisana metoda jest przeciwwskazana (np. po urazie pęcherza), lub okazać się może mało wiarygodna (np. w przypadku upośledzenia podatności ścian pęcherza przez uciskający krwiak).

Szereg przyczyn może powodować wzrost IAP, który mylnie określa się zamiennie jako nadciśnienie śródbrzuszne, lub zespół cieśni śródbrzusznej. Nadciśnienie śródbrzuszne i zespół cieśni śródbrzusznej nie są synonimami. Są to różne stadia tego samego procesu patologicznego [1].

Nadciśnienie śródbrzuszne ( intra-abdominal hypertension, IAH) jest stanem zapoczątkowującym sekwencję niekorzystnych następstw, którego próg krytyczny jest osobniczo zmienny (w zakresie 10-15 mmHg; 1,3-2 kPa) i zależny od czynników etiologicznych, stanu wypełnienia łożyska naczyniowego i chorób współ

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.