Down’s syndrome – craniofacial phenotypic features and oral cavity condition

Aneta Witt-Porczyk¹, Natalia Obłuska², Anna Turska-Szybka¹, Angelika Kobylińska¹, *Dorota Olczak-Kowalczyk¹

Streszczenie
Wstęp. W zespole Downa (ZD) istnieje wiele czynników sprzyjających chorobom jamy ustnej i utrudniających dbanie o higienę jamy ustnej i opiekę stomatologiczną. Dla lekarza dentysty ważna jest zatem znajomość objawów stanowiących cechy fenotypowe ZD i chorób jamy ustnej.
Cel pracy. Prezentacja charakterystycznych cech fenotypowych występujących w jamie ustnej w ZD, ocena stanu higieny, dziąseł i uzębienia oraz potrzeb w zakresie leczenia zachowawczego.
Materiał i metody. Do badań kwalifikowano dzieci i młodzież obojga płci, z ZD i ogólnie zdrowe w wieku 3-18 lat, po uzyskaniu pisemnej zgody pacjenta i/lub jego opiekunów. Uzyskano zgodę Komisji Bioetycznej WUM. Badanie obejmowało ocenę zewnątrzustną twarzoczaszki i wewnątrzustną, w tym: warunki anatomiczne jamy ustnej, stan higieny i dziąseł (PLI, GI), uzębienia (PUWZ/puwz) i wady rozwojowe zębów (DDE). Zebrane dane poddano analizie statystycznej (R 3.2.5, R Core Team 2019, poziom istotności ≤ 0,05).
Wyniki. W badaniu wzięło udział 25 pacjentów z ZD (9,62 ± 4,22 roku) i 25 zdrowych (8,65 ± 3,25 roku). Wyłącznie w ZD obserwowano cechy fenotypowe, takie jak: płaski profil twarzy, skośno-górne ustawienie szpar powiekowych, zmarszczki nakątne, mały nos z obniżoną nasadą i szerokim grzbietem, krótka szyja, małe usta. Wartości PLI, GI były istotnie wyższe w ZD (1,63 ± 0,78 vs 1,07 ± 0,45; 0,63 ± 0,66 vs 0,04 ± 0,1). Próchnica zębów stałych występowała u 31,57% badanych z ZD i zdrowych, ale wartość PUWZ była wyższa u pacjentów z ZD (3,05 ± 3,61 vs 1,21 ± 2,32). Wskaźniki leczenia zachowawczego zębów mlecznych i stałych były istotnie niższe w ZD (odpowiednio p = 0,000 i p = 0,042). Wady rozwojowe szkliwa dotyczyły głównie zębów stałych i występowały częściej w ZD (21,05 vs 5,26%). Wady rozwojowe dotyczące budowy, kształtu i liczby zębów stwierdzono tylko u pacjentów z ZD.
Wnioski. U pacjentów z ZD częściej obserwuje się zaniedbania higieniczne, którym towarzyszy skłonność do zapaleń dziąseł i większe nasilenie próchnicy w porównaniu z grupą kontrolną.

Summary
Introduction. There are many factors contributing to oral diseases and making oral hygiene and dental care difficult in Down syndrome (DS). Therefore, it is important for a dentist to know the symptoms that constitute the phenotypic features of Down syndrome and oral diseases.
Aim. To present the characteristic phenotypic oral features in Down syndrome, assess the hygiene, gingiva and dentition, as well as the needs for conservative treatment.
Material and methods. Generally healthy children and adolescents of both sexes, with Down syndrome, aged 3-18 years, were qualified for the study after obtaining written consent from the patient and/or their legal guardians. The study was approved by the Bioethics Committee of the Medical University of Warsaw. The examination included extraoral and intraoral assessment of the facial skeleton, including anatomical conditions of the oral cavity, hygiene, gingival (plaque index, PLI; gingival index GI) and dental status (DMFT/dmft), as well as dental developmental defects (DDE). The collected data were analysed statistically (R 3.2.5, R Core Team 2019, significance level ≤ 0.05).
Results. The study included 25 patients with Down syndrome (9.62 ± 4.22 years) and 25 healthy subjects (8.65 ± 3.25 years). Phenotypic features such as a flat facial profile, upward slanting palpebral fissures, epicanthic folds, small flat nose with a wide, depressed bridge, short neck, and microstomia were observed only for Down syndrome. PLI and GI values were significantly higher in Down syndrome (1.63 ± 0.78 vs 1.07 ± 0.45; 0.63 ± 0.66 vs 0.04 ± 0.1). Dental caries of permanent teeth occurred in 31.57% of subjects with Down syndrome and healthy subjects, with higher DMFT in patients with Down’s syndrome (3.05 ± 3.61 vs. 1.21 ± 2.32). The rates of conservative treatment for primary and permanent teeth were significantly lower in Down syndrome (p = 0.000 and p = 0.042, respectively). Enamel defects were mainly detected in permanent teeth and were more common in Down syndrome (21.05 vs. 5.26%). Developmental defects in the structure, shape and number of teeth were found only in patients with Down syndrome.
Conclusions. Hygienic negligence is more common in patients with Down syndrome, and is accompanied by a tendency to gingivitis and a greater severity of caries compared to healthy controls.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.