Choroba zwyrodnieniowa stawów

Choroba zwyrodnieniowa stawów polega na przedwczesnym zużyciu i zwyrodnieniu tkanek tworzących staw. Dochodzi w niej do uszkodzenia chrząstki stawowej, przebudowy kości z tworzeniem wyrośli kostnych i ze stwardnieniem warstwy podchrzęstnej oraz do powstawania torbieli podchrzęstnych. Jest to najczęstsza choroba układu ruchu, która wraz z dyskopatią stanowi najczęstszą przyczynę absencji w pracy. Choroba zwyrodnieniowa stawów stanowi najpowszechniejszą przyczynę kalectwa wśród osób powyżej 65 roku życia. Nie jest to pojedyncza choroba, ale cała grupa chorób o podobnych objawach klinicznych, takich jak ból i dysfunkcja zajętego stawu, jego obrzęk i zniekształcenie.

Częstość występowania choroby zwyrodnieniowej stawów zwiększa się wraz z wiekiem i dotyczy jednakowo często mężczyzn i kobiet, chociaż mężczyźni częściej chorują przed 45 rokiem życia, a kobiety później. Przyczyny choroby zwyrodnieniowej stawów nie zawsze są znane. Jeśli czynnik etiologiczny jest nieuchwytny mamy do czynienia z pierwotną lub samoistną chorobą zwyrodnieniową (arthrosis deformans idiopathica s. primaria). Drugą, liczniejszą grupę stanowi wtórna choroba zwyrodnieniowa (arthrosis deformans secundaria), rozwijająca się pod wpływem określonych czynników przyczynowych. Należą do nich:

1. czynniki wrodzone lub dziedziczne, np. wrodzona dysplazja biodra, hemofilia, hemochromatoza, alkaptonuria.

2. czynniki nabyte:

– miejscowe, np. przebyty uraz zajętego stawu (zwichnięcie, złamanie), zapalenie stawu septyczne lub gruźlicze, martwica aseptyczna,

– układowe, np. dna moczanowa, reumatoidalne zapalenie stawów, przewlekła kortykoterapia.

Niezależnie od etiologii, zmiany zwyrodnieniowe rozpoczynają się, według większości autorów, w chrząstce stawowej. Na tym etapie nie występują jeszcze dolegliwości bólowe, gdyż chrząstka stawowa nie posiada zakończeń czuciowych. Ból i ograniczenie ruchomości stawu w chorobie zwyrodnieniowej są wynikiem przeciążenia więzadeł, torby stawowej lub mięśni, czy też odczynów zapalnych towarzyszących czasami procesom zwyrodnieniowym. Niekiedy dochodzi do zapalenia błony maziowej z wysiękiem do stawu, co jest przyczyną silnych dolegliwości bólowych. Niektórzy autorzy są zdania, iż zmiany zwyrodnieniowe mają swój początek w kości podchrzęstnej, a nie w chrząstce stawowej. Według nich pierwotnie dochodzi do mikrozłamań beleczek kostnych w warstwie podchrzęstnej, a następnie do stwardnienia (callus) będącego skutkiem ich gojenia. To z kolei doprowadza do zwiększenia ciśnienia żylnego wewnątrzkostnego i większej podatności chrząstki na mechaniczne uszkodzenia. Przeprowadzone na przykładzie stawu biodrowego badania sugerują, że do pierwotnych zmian zwyrodnieniowych doprowadza nieprawidłowe ukrwienie głowy kości udowej (według Truety i Iriasa). Opisywane są zarówno zaburzenia w dopływie jak i nieprawidłowości w odpływie krwi żylnej z przekrwieniem zapalnym. Określane jest to jako rodzaj „migreny” głowy kości udowej.

Pierwotna choroba zwyrodnieniowa stawów charakteryzuje się wolniejszą niż wtórną progresją miejscowych objawów, do których należy ból, ograniczenie ruchomości stawu, deformacja. Ból zaostrza się podczas ruchu lub przy obciążaniu stawu, a ustępuje lub zmniejsza się po odpoczynku. Zmiany zwyrodnieniowe nie powodują odchyleń w badaniach laboratoryjnych. Rozpoznanie o

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.