Apoptoza w wirusowym zapaleniu wątroby typu C

*Marcin Chmielewski, Marek Radkowski

Streszczenie
Apoptoza jest ściśle kontrolowanym mechanizmem obronnym, polegającym na usuwaniu nieprawidłowo funkcjonujących lub zbędnych komórek, istotnym w zakażeniach wirusowych i procesach nowotworowych. Apoptoza może być jednym z czynników prowadzących do obniżenia poziomu replikacji wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV), z drugiej strony wydaje się, że HCV jest w stanie modyfikować ten proces, wpływając na jego nasilenie lub osłabienie. Wirus może wpływać na mechanizm apoptozy w dowolnym momencie – zarówno na etapie indukcji (kaskada kaspaz), jak i egzekucji (cytochrom c). Istotną rolę odgrywa białko rdzenia wirusa (core), które wpływa na szlaki apoptotyczne, a także na ekspresję czynników transkrypcyjnych, takich jak NF-κB. Aktywując proces apoptozy w makrofagach i limfocytach, HCV może skutecznie obniżać wydajność swoistej odpowiedzi układu immunologicznego. Z drugiej strony wirus jest w stanie blokować apoptozę poprzez obniżenie ekspresji białek p53 oraz p21. Wykazano, że współzakażenia HCV z innymi wirusami, takimi jak HIV czy HBV, potęgują efekt apoptozy w komórkach układu immunologicznego i nerwowego. Współzakażenia HCV z HIV mogą prowadzić również do rozwoju apoptozy typu II (autofagocytozy). W chwili obecnej nie można ostatecznie sprecyzować efektu, jaki wywiera HCV na proces programowanej śmierci – podsumowanie dostępnych doniesień sugeruje, że niezależnie od sposobu oddziaływania na apoptozę HCV dąży do uniknięcia odpowiedzi ze strony układu immunologicznego.

Summary
Apoptosis is a highly controlled defensive mechanism contributing to elimination of viral infections, cancer transformation by removal of abnormal or redundant cells. In hepatitis C virus (HCV) infection apoptosis can lead to reduction of viral replication. On the other hand HCV can influence this process by inhibition or induction. Hepatitis C virus can affect apoptosis at the induction (caspase cascade) as well as the execution (cytochrome c) phase and viral core protein is a basic factor responsible for cell death modulation. Aside from regulation of apoptotic pathways HCV core protein also affects transcription factors such as NF-κB. Through activation of apoptosis process in macrophages and lymphocytes HCV is able to influence an efficiency of the specific immune response. On the contrary, virus is able to block apoptosis through inhibition of expression of pro-apoptotic proteins p53 and p21. It has been found that HCV co-infection with HBV and HIV facilitates apoptosis effect in cells of the immune system and central nervous system. HCV/HIV co-infection can lead to type II apoptosis (autophagic programmed cell death). It seems impossible to state definitively, what kind of effect has HCV on apoptosis. Further research is necessary to elucidate the possible effect of apoptosis on the course of infection.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.