Czynniki aktywacji osteoblastów u pacjentów zakażonych HIV leczonych antyretrowirusowo

*Dorota Bander, Magdalena Leszczyszyn-Pynka, Miłosz Parczewski, Anna Boroń-Kaczmarska

Streszczenie
Wstęp. Choroby kości: osteoporoza, osteopenia lub jałowa martwica kości są coraz częściej rozpoznawane w trakcie skojarzonej terapii antyretrowirusowej (cARV) u pacjentów zakażonych wirusem HIV. Ich patogeneza jest niejasna. Zaplanowano pomiary wybranych biochemicznych wykładników aktywacji osteoblastów: stężenia parathormonu (PTH) i osteokalcyny (BGP) w surowicy krwi pacjentów zakażonych HIV przed i po włączeniu cARV.
Materiał i metody. U 36 pacjentów zakażonych HIV pacjentów bez klinicznych objawów choroby kości oznaczano retrospektywnie stężenie PTH i BGP w surowicy krwi przed i po włączeniu cARV, używając testów ELISA Diagnostic Systems Laboratories.
Wyniki. Średni wiek badanych 36 pacjentów wynosił 40,4 ± 10,5 lat; kobiety stanowiły 31% (11), a mężczyźni 69% (25) ogółu badanych. Podwyższone stężenie PTH w surowicy krwi odnotowano u 4 (11%) osób przed leczeniem i u 7 (19%) pacjentów w rok lub 2 lata po włączenia cARV. Średnie stężenie PTH przed terapią wynosiło (PTH 1): 22,9 ± 28,5 pg/ml, a po rozpoczęciu cARV (PTH 2): 33,5 ± 34,0 pg/ml. Średnie stężenie osteokalcyny wynosiło w surowicy krwi przed leczeniem (BPG 1): 8,4 ± 7,9 ng/ml, a po starcie cARV wzrosło do (BGP 2): 15,4 ± 12,7 ng/ml. Wzrost stężenia parathormonu i osteoklacyny u badanych pacjentów po włączeniu cARV był istotny statystycznie w teście Wilcoxona (p<0,05).
Wnioski. Obserwowane zmiany stężenia w surowicy krwi parathormonu i osteoklacyny podczas leczenia antyretrowirusowego mogą być pomocne we wczesnej biochemicznej diagnostyce zaburzeń mineralizacji kości u leczonych pacjentów zakażonych HIV bez klinicznych objawów choroby kości. Standardową metodą diagnostyczną osteopenii i osteoporozy pozostaje pomiar gęstości kości (BMD), metodą absorpcjometrii podwójnej wiązki promieni Roentgena (DEXA).

Summary
Objectives.Bone diseases: osteoporosis, osteopenia and aseptic bone necrosis are relatively common in HIV-infected patients on combined antiretroviral therapy (cART). Pathogenesis of this abnormalities on cART are still unclear. We measured changes of biochemical factors of osteoblast activation: parathyroid hormone (PTH) and osteocalcin (BGP) serum concentrations in patients on ART.
Material and methods. In 36 patients(pts) without clinical symptoms of bone diseases, before and after one or two years of ARV, retrospectively PTH and BGP serum concentrations, using Diagnostic Systems Laboratories ELISA tests, were measured.
Results. Of 36 patients involved in the analysis (mean age: 40.4 ± 10.5 yrs), 11 (31%) were female and 25 (69%) were male. Elevated serum PTH level in 4 (11%) pts before and 7 (19%) pts past one or two years of ART were detected. Mean serum PTH concentration before ART. (PTH 1): 22.9 ± 28.5 pg/ml and after start of ART (PTH 2): 33.5 ± 34.0 pg/ml were assessed. Osteocalcin mean serum level before ART (BPG 1): 8.4 ± 7.9 ng/ml and past start of ART (BGP 2): 15.4 ± 12.7 ng/ml were measured. Increase of parathyroid hormone and osteocalcin concentrations in treated pts were statistically significant in Wilcoxon matched pairs tests (p<0.05).
Conclusions. Examination of PTH and osteocalcin serum concentrations during currently used antiretroviral therapy may be helpful in early detection of bone mineralization abnormalities in HIV-infected patients without clinical symptoms of bone diseases. Standard method used for diagnose osteopenia and osteoporosis is the bone mineral density (BMD), measured with dual X-ray absorptiometry (DEXA).

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.