Transplantacyjne metody leczenia cukrzycy

*Janusz Wyzgał¹, Dorota Zygier², Joanna Sanko-Resmer¹, Monika Gaj¹

Streszczenie
Cukrzyca jest najbardziej rozpowszechnioną chorobą metaboliczną na świecie. Według danych WHO choruje na nią 175 milionów ludzi, a prognozuje się, iż w ciągu 25 lat liczba ta wzrośnie do 250 milionów. Mimo postępów terapeutycznych – cukrzyca pozostaje chorobą nieuleczalną powodującą na epidemiczną skalę inwalidztwo i skracającą o 20-30% średni oczekiwany okres życia chorych. Wynika to z faktu, iż istotnym elementem obrazu klinicznego długotrwałej cukrzycy jest powstawanie zespołów powikłań cukrzycy: mikroangiopatii, makroangiopatii i neuropatii. Chorobowość z powodu jawnej nefropatii dotyczy 30-35% chorych na cukrzycę typu 1 i 20-25% pacjentów z cukrzyca typu 2. Spośród znanych już od dawna metod leczenia nefropatii cukrzycowej w postaci przeszczepienia nerki, trzustki szczególną preferencją cieszy się łączna transplantacja obu narządów. Wynika to z faktu, iż leczy to zarówno chorobę podstawową, jak i jej powikłania dotyczące małych naczyń, stabilizując przy tym zmiany w naczyniach dużych, a poprawiając stan powikłań neurologicznych. Należy przy tym zauważyć, że istotną poprawę obserwuje się w przypadku przeszczepienia wyprzedzającego obu narządów. Pionierskie w naszym kraju zabiegi tego typu odbyły się z inicjatywy Prof. J. Szmidta i Prof. L. Pączka. Alternatywą do przeszczepienia narządów jest transplantacja izolowanych wysp trzustkowych, zarówno opłaszczonych, jak i pozbawionych ochrony przed reakcją immunologiczną. W tym drugim przypadku konieczne jest leczenie immunosupresyjne. W Polsce badania pod kierunkiem Prof. T. Orłowskiego zakończyły się w 2008 r. udanymi zabiegami przeszczepienia izolowanych wysp w modelu allo- jak i autogenicznym. Po początkowym entuzjazmie do tej metody liczba zabiegów wyraźnie spadła. Lukę terapeutyczną zaczynają wypełniać eksperymenty inżynierii genetycznej, w których wykorzystuje się do produkcji inuliny hepatocyty, krążące komórki hemopoetyczne lub pierwotne komórki zarodkowe.

Summary
Diabetes mellitus is the most widespread metabolic disease in the world. According to WHO data there are 175 million people suffering from diabetes, and the forecast for next 25 years is that this number will increase to 250 million. Despite of therapeutic development diabetes is sill incurable, and shorten live expectancy about 30%. Diabetic nephropathy is a chronic complication of diabetes due to microvascular changing. Diabetic nephropathy affects 30-35% of patients with type 1, and 20-25% patients with type 2 diabetes. End-stage renal disease (ESRD) from diabetic nephropathy is a major cause of morbidity and mortality. The most successful method of replacement therapy for ESRD is pre-emptive combined kidney and pancreas transplantation. This procedure treats not only the diabetes but also part of the micro- and macrovascular complications, and improving neurological status. First, pioneer pre-emptive combined kidney and pancreas transplantations in Poland were performed by team supervised by prof J. Schmidt and prof L. Pączek, and nowadays there is an approval method of treatment ESRD in diabetic patients. Optional method to organ transplantation is the pancreatic islet transplantation. After a few years of experiments, in 2008 team supervised by prof T. Orłowski performed same pancreatic islet transplantation in allo- and autogenic model. Nowadays, after first enthusiasm, the number of procedure is decreasing. This therapeutic blank fill new experimental genetic engineering methods using hepatocytes, hematopoietic stem cells or embryonic stem cells for insulin production.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.