Znaczenie ekstraktu z owoców palmy Serenoa repens (Sabal serrulata) w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (benign prostate hyperplasia = BPH) występuje szczególnie często u mężczyzn po 50 roku życia, przy czym częstotliwość występowania tego schorzenia wzrasta wraz z wiekiem.

Patogeneza BPH nie jest dotąd jednoznacznie określona. Najbardziej prawdopodobną wydaje się hipoteza przypisująca ważną rolę dihydrotesteronowi i estrogenom, jako hormonom, a także prostaglandynom i leukotrienom, jako mediatorom stanu zapalnego. Za główną przyczynę namnażania komórek stercza uważa się bowiem zmiany w aktywności hormonalnej wewnątrz gruczołu krokowego, które powodują redukcję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), androgenu aktywującego proliferację komórek prostaty (3). Proces ten jest spowodowany podwyższoną aktywnością enzymów: 5-a-reduktazy i dehydrogenazy 3-hydroksysteroidowej. Stąd też leczenie BPH prowadzi się głównie przez zahamowanie lub ograniczenie aktywności tych enzymów, uniemożliwiając tym samym tworzenie się DHT oraz indukowanie prostaglandyn i leukotrienów. Brak jasności odnośnie etiologii łagodnego przerostu gruczołu krokowego uniemożliwia zastosowanie racjonalnej terapii, dostosowanej indywidualnie do aktualnego stanu pacjenta.

Na sympozjum poświęconym BPH (Federal Health Office (BGA) w Dusseldorfie, 1993), wyróżniono 3 ekstrakty roślinne wykorzystywane z dobrym skutkiem w leczeniu tego schorzenia. Należą do nich:

1. ekstrakt z owoców palmy sabal (Serenoa repens) (Bartram), J.K. Small., syn. Sabal serrulata (Michaux), rodz. Arecaceae (Palmae),

2. ekstrakt z nasion dyni (Cucurbita pepo, rodz. Cucurbitaceae) oraz

3. ekstrakt z korzeni pokrzywy zwyczajnej (Urtica urens, rodz. Urticaceae).

Najwięcej badań w tym aspekcie przeprowadzono z ekstraktem z owoców palmy Serenoa repens, który został uznany za oficynalny lek, skuteczny i bezpieczny w leczeniu objawowym BPH, dobrze tolerowany przez większość pacjentów. Zaobserwowano przy tym, że najlepsze rezultaty osiąga się stosując wyciąg z wysuszonych owoców, otrzymany w wyniku ekstrakcji surowca za pomocą CO₂ w warunkach nadkrytycznych z zachowaniem określonych parametrów temperatury i ciśnienia (10). Wyciąg ten, pozyskiwany w jednakowy sposób z surowca o wymaganej zawartości ciał czynnych (Ph. Eur. 4), w wyznaczonych warunkach ekstrakcji nadkrytycznym CO₂, gwarantuje stałość składu chemicznego uzyskanego produktu w określonych granicach. Otrzymany w ten sposób wyciąg może być bezpośrednio stosowany w lecznictwie bez dalszego oczyszczania.

Palma Serenoa repens (Bartram) J.K. Small (ang. Saw-Palmetto) z rodz. Arecaceae jest niskim, pełzającym krzewem lub karłowatym drzewkiem o krótkim, poziomo rosnącym, często rozgałęzionym pędzie długości 1,8-3,0 m. Występuje rodzimie na południowym wybrzeżu Ameryki Północnej (Południowa Karolina, Floryda) (7). Nazwa rodzaju Serenoa pochodzi od nazwiska botanika – Sereno Watson´a, natomiast przymiotnik repens (łac.) oznacza płożący, pełzający.

Roślina wykształca liście ogonkowe długości do 1,5 m o wachlarzowatej blaszce, podzielonej na 18-24 ostroząbkowanych sztywnych odcinków; kwiatostany krótkie, gęsto owłosione, wiechowate. Owoce – ciemnopurpurowe, niemal czarne, jednonasienne jagody średnicy 3 cm, stanowią po wysuszeniu surowiec leczniczy. Surowiec ten pozyskuje się wyłącznie ze stanu dzikiego (7).

Produkty otrz

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.