Dziesiąta Konferencja Europejskiej Federacji Nauk Farmaceutycznych (EUFEPS)

Leonidas Samochowiec

W dniach 9-11 grudnia 2002 roku odbyła się w Bazylei 10 Konferencja Europejskiej Federacji Nauk Farmaceutycznych. Tematem konferencji było: „Optymalizacja metod badania leku. Zasady doboru dawki leku”.

Konferencja obradowała w ramach siedmiu sesji:

– Sesja I – Aktualne problemy

– Sesja II – Nowe metody badania leków i ocena zależności dawka-odpowiedź na lek

– Sesja III – Klasyczne oraz nowe metody oceny działania terapeutycznego leków

– Sesja IV – Perspektywiczne metody oceny leków

– Sesja V – Wykorzystanie przedklinicznych danych na temat zależności dawka-odpowiedź na lek dla ustalenia dawek klinicznych

– Sesja VI – Zastosowanie modeli dawka-odpowiedź na lek w klinice

– Sesja VII – Biomarkery a wielkość dawki leku

Poniżej najważniejsze aspekty obrad, które mogą dotyczyć także leku roślinnego.

SESJA I

1. Lewis B. Sheiner z Ośrodka Biofarmaceutycznych Nauk UCSF w San Francisco przedstawił współczesny pogląd na temat minimalnej efektywnej dawki. Uważa on, że selekcja pierwotnego dawkowania jest bieżącym standardem minimalnej dawki efektywnej (MED). Na wybór nie wpływa wyraźna granica między korzyścią i ryzykiem. Teoria decyzji utrzymuje, że decyzja maksymalizuje oczekiwaną przydatność. Przydatność uzyskanego wyniku jest wartością tego wyniku. Oczekiwana przydatność decyzji jest średnią przydatnością wszystkich możliwych wyników. Decyzja w różny sposób oddziaływuje na prawdopodobieństwa (nie na przydatność) możliwych wyników. Przydatność jest zasadniczo subiektywna, podczas gdy prawdopodobieństwa wyników są obiektywne. Dlatego cel empirycznych badań nad odpowiednią dawką powinien dowodzić prawdopodobieństwa rozmieszczenia wyników jako funkcji dawkowania i wymaga obliczenia optymalnych decyzji. Prawdopodobny podział w tej kwestii (zogniskowanie myśli na dwóch podziałach, jednym o skutecznym działaniu z dodatnią użytecznością i drugą o toksycznym działaniu i ujemną użytecznością) jest funkcją nie tylko dawkowania (ilość, uzgodnienie w czasie) ale także uwarunkowań klinicznych np. czynniki działające indywidualnie PK/DP (wiek, płeć, funkcja G, ciężkość choroby itp.). Mie można wymagać jedynie empirycznego określenia dawki.

Określenie wielkości dawki wymaga przedstawienia wyników praktycznego dawkowania we wszystkich klinicznych okolicznościach. Dawkowanie powinno być oparte na jasnych i racjonalnych decyzjach i argumentach teoretycznych. Od producentów leków i dystrybutorów regulujących obrotem leków należy oczekiwać zdolności określenia konsensusu zasad racjonalnej selekcji dawkowania.

2. Hubert G.M. Leufkens z Utrechtu, członek komisji farmakoepidemiologii, przedstawił pracę pt. „Nasilenie działań niepożądanych w zależności od dawki”.

Działania niepożądane leków (ADRs) są działaniami ubocznymi leczenia farmakologicznego. Są one przyczyną znaczącej zachorowalności i śmiertelności. Oprócz kosztów „czysto” ludzkich, ADRs są znaczącym ekonomicznym obciążeniem społeczeństwa oraz służby zdrowia. Szacując i oceniając ilościowo zależne od dawki oraz niezależne od niej powikłania, jest bardzo ważnym rozróżnieniem pomiędzy typem A (działanie leków), typem B (reakcja pacjenta) oraz typem C (statystyka) działań niepożądanych. Typ A reakcji, wynika z definicji działania niepożądanego zależnego od dawki. Nieprawidłowe ustalenie dawki w fazie badań klinicznych, „zły” marketing, nieprawidłowe dawkowanie przez lekarzy, interakcje leków, genotyp wpływający na farmakokinetykę, odstępstwa od prawidłowego dawkowania, mogą być przyczyną zwiększonego ryzyka ADRs.

SESJA II

Prof. Carl C. Peck z Centrum Naukowego Rozwoju Leku w Waszyngtonie przedstawił dane nt. „Incorporation of exposure – response information into drug development” „Wcielenia informacji działania na powstanie leku”.

Dane dotyczące odpowiedzi na działanie leków (w badaniach klinicznych lub biomarkerach) odgrywają obecnie istotną rolę w rozwoju leków, jak również mają duży wpływ na dalsze badania.

Dane dotyczące odpowiedzi na działanie leków uzyskane w badaniach przedklinicznych na zwierzętach mogą stanowić podstawę dla ustalenia bezpiecznego dawkowania leków podczas pierwszych badań na ludziach.

W I fazie badań klinicznych dane dotyczące ekspozycji na leki mogą być wykorzystane do wyznaczania najlepiej tolerowanych stężeń leków. Jednakże, nieczęsto podejmowane badania dotyczące odpowiedzi zale�

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.