Nowości bibliograficzne

Uwagę badaczy pakistańskich zwróciła roślina Artemisia scoparia Thunb. stosowana w medycynie ludowej do leczenia schorzeń wątroby, jedno-cześnie bogata w związek flawonoidowy rutynę. Postanowiono zatem sprawdzić jak sama rutyna podawana doustnie ochrania wątrobę przed zatruciem paracetamolem i czterochlorkiem węgla.

Badania na myszach i szczurach wykazały, że paracetamol w dawce 1 g/kg masy ciała zwierząt zabijał je w 100% w ciągu 24 godz. Wcześniejsze podanie rutyny w dawce 20 mg/kg m.c. powodowało przeżycie 60% zwierząt. Natomiast paracetamol w dawce subletalnej (640 mg/kg m.c.) i czterochlorek węgla w dawce 1,5 ml/kg m.c. powodowały głębokie uszkodzenie tkanki wątrobowej, co objawiało się wzrostem w surowicy krwi transaminazy alaninowej i asparginianowej od 8 do 18 razy w porównaniu do poziomów fizjologicznych. Wcześniejsze podanie rutyny w wyżej podanej dawce wyraźnie zabezpieczało wątrobę przed uszkodzeniem wymienionymi środkami toksycznymi. Wzrost enzymów wątrobowych w surowicy krwi podwyższył się po podaniu wysokich dawek paracetamolu i czterochlorku węgla tylko nieznacznie (od 20 do 60%). Poza tym rutyna zapobiegała przedłużaniu snu pentobarbitalowego u myszy wywołanego czterochlorkiem węgla (snu typu wątrobowego).

W związku z powyższym autorzy konkludują, że działanie lecznicze Artemisia scoparia w schorzeniach wątroby ma swoje uzasadnienie, a czynnikiem antyhepatotoksycznym obecnym w roślinie jest rutyna.

Naowocnia pomarańczy gorzkiej Citrus aurantium L. jest powszechnie używanym w medycynie ludowej Brazylii środkiem do leczenia bezsen- ności, stanów lękowych i padaczki. Badaniom poddano olejek eteryczny otrzymany z naowocni omawianej rośliny. Myszom podawano olejek drogą doustną w dawce 1 g/kg masy ciała i po 30 min oceniano jego działanie uspokajająco-nasenne.

Wykazano, że olejek z naowocni pomarańczy wydłużał okres poprzedzający skurcz mięśni wywołany elektrowstrząsami i pentylenotetrazolem, przedłużał sen barbituranowy oraz zmniejszał lęk zwierząt w teście otwartego labiryntu wysokościowego. Pozwoliło to autorom na wyciągnięcie wniosku potwierdzającego ludowe wskazania dla naowocni pomarańczy gorzkiej. Ponadto, zdaniem autorów, olejek z naowocni pomarańczy może być stosowany w ramach pierwszej pomocy medycznej jako środek przeciwskurczowy, przeciwlękowy i uspokajający.