Wady szkliwa w zębach stałych u dzieci w różnych grupach wiekowych z regionu warszawskiego*

Wzrost częstości występowania wad szkliwa u dzieci i młodzieży w uzębieniu skłania wielu stomatologów (1-21) do podejmowania działań dotyczących epidemiologii jak i etiologii zaburzeń rozwojowych twardych tkanek zębów. Zaburzenia tego rodzaju powstają w różnym okresie odontogenezy i mogą dotyczyć uzębienia mlecznego lub stałego. Zmiany obejmują jeden ząb lub grupę zębów (4, 5, 10, 15,18). Wśród obserwowanych klinicznie zmian szkliwa można wyróżnić zmiany jakościowe i ilościowe (5, 10, 18). Do zmian jakościowych zalicza się nieprzezroczystość (zmętnienie) objawiające się białymi lub przebarwionymi na: kremowo, żółto lub brązowo obszarami szkliwa o prawidłowej grubości. Powierzchnia szkliwa jest zazwyczaj gładka, choć może wykazywać mniejszą twardość lub nawet porowatość (5, 7, 10, 11, 15, 18). Zmiany o charakterze ilościowym objawiają się natomiast ścieńczeniem lub brakiem szkliwa. Niekiedy zmętnienie i hipoplazję, oddzielone od siebie szkliwem o prawidłowej budowie lub też występujące razem obserwuje się na tej samej powierzchni zęba (5, 7, 10, 15). Uogólnione zmiany na wszystkich zębach w uzębieniu mlecznym, mieszanym lub stałym mogą być wywołane czynnikiem genetycznym (15). Zmiany ograniczone do pojedynczych zębów lub ich grup oraz występujące symetrycznie uważane są za wrodzone, ale nie dziedziczne (15). Dotychczas opisano około 100 czynników, które mogą powodować zaburzenia mineralizacji szkliwa (2, 5, 10, 11, 18). Do najczęściej występujących należą: choroby matki w czasie ciąży, choroby dziecka we wczesnym okresie życia połączone z podawaniem antybiotyków (głównie z grupy tetracyklin), zaburzenia metaboliczne i hormonalne, niedobory pokarmowe i witaminowe, choroby wirusowe i gorączkowe, przyjmowane preparaty żelaza i inne leki (2, 7, 12, 14, 15, 18).

Celem pracy była ocena częstości występowania poszczególnych rodzajów wad szkliwa u dzieci w różnych grupach wiekowych.

W roku 1995, w ramach ba- dawczego programu resortowego MZiOS zbadano jednorazowo w regionie warszawskim uzębienie 720 dzieci. Badania zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) przeprowadzono w trzech miejscowościach: mieście (Warszawa), miasteczku (Sulejówek) i na wsi (Gmina Wiązowna). Badano po 180 osób 6-, 7-, 12-, 18-letnich, w każdej grupie wiekowej było po 60 osób (30 chłopców i 30 dziewcząt) z trzech środowisk. Badania prowadzono metodą rutynową w szkolnych gabinetach stomatologicznych. Oceniano zęby nie oczyszczone z osadu. Badanie kliniczne uwzględniało ocenę zmian szkliwa poszczególnych zębów w badanej grupie dzieci według zaleceń WHO (23). Wyniki badań nanoszono na karty komputerowe opracowane również przez WHO (23). Poszczególne rodzaje wad szkliwa oznaczano kodami. Oceniając szkliwo wyróżniano następujące stany:

– szkliwo prawidłowe,

– zmętnienie,

– hipoplazję,

– przebarwienia tetracyklinowe,

– starcie szkliwa oraz jednoczesne występowanie więcej niż jednej wady.

Jeżeli u badanego występowała więcej niż jedna wada szkliwa, podstawą do klasyfikacji był największy stopień uszkodzenia. Rejestrowano także liczbę zębów dotkniętych wadami. W karcie badań uwzględnione były również stany szkliwa związane z fluorozą zębów oznaczone sześcioma kodami klasyfikacji Dean´a, jednak ze względu na niewystępowanie tej wady w grupie badanych, nie była ona przedmiotem oceny. Ponadto nie stwierdzono starcia szkliwa.

Wyniki badań przedstawiono na rycinach. Rycina 1 przedstawia odsetek dzieci i młodzieży w różnych grupach wiekowych z poszczególnymi wadami szkliwa.

W grupie 6-latków odsetek dzieci z wadami szkliwa wyniósł 11,6%, w tym 4,4% stanowiły zmętnienia, 5% hipoplazja, 2,2% przebarwienia tetracyklinowe.

W grupie 7-latków odsetek dzieci z wadami szkliwa wyniósł 9,4%, w tym 5% stanowiły zmętnienia, 4,4% hipoplazja, 0% przebarwienia tetracyklinowe.

W grupie 12-latków odsetek dzieci z wadami szkliwa wyniósł 19,4%, w tym 15,5% stanowiły zmętnienia, 3,8% hipoplazja, 0% przebarwienia tetracyklinowe.

W grupie 18-latków odsetek dzieci z wadami szkliwa wyniósł 18,8%, w tym 11,6% stanowiły zmętnienia, 6,1% hipoplazja, 1,1% przebarwienia tetracyklinowe.

Rycina 2 obrazuje występowanie poszczególnych wad szkliwa u dzieci i młodzieży zależnie od środowiska i grup wiekowych.

W grupie 6-latków najwięcej wad szkliwa – 18,33% odnotowano u mieszkańców miasta:

– Zmętnienia – 3,33%:

? Dziewczęta – 6,66%

? Chłopcy – 0%

– Hipoplazja – 15%

? Dziewczęta – 30%

? Chłopcy &nd

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.