Ocena wrażliwości szczepów grupy mutans na chlorheksydynę i wybrane chemioterapeutyki

Streptococcus mutans to jeden z najważniejszych gatunków drobnoustrojów spośród mikroflory zasiedlającej jamę ustną, związany z etiopatogenezą próchnicy zębów (16, 27). Bakteria ta może być również przyczyną zakażeń ogólnoustrojowych, będących konsekwencją przedostania się paciorkowców próchnicotwórczych do krwiobiegu w wyniku interwencji stomatologicznych. U niektórych pacjentów taki stan może doprowadzić do bakteryjnego zapalenia wsierdzia (7, 8, 15, 25). W rzadkich przypadkach może prowadzić do innych poważnych zakażeń (3, 26).

Zapalenie wsierdzia spowodowane inwazją bakterii do układu krwionośnego w wyniku przeprowadzonych zabiegów stomatologicznych występuje, jak się ocenia w około 1 na 8 przypadków tej choroby. Wśród zabiegów stomatologicznych, które mogą powodować bakteriemię, wymienia się przede wszystkim ekstrakcje zębów, skaling poddziąsłowy, zabiegi chirurgiczne na przyzębiu (4, 8).

W większości przypadków pierwotne bakteryjne zapalenie wsierdzia spowodowane jest głównie przez paciorkowce, które stanowią składnik normalnej flory jamy ustnej, ale również przez enterokoki. Gronkowce bywają także częstym czynnikiem etiologicznym tej choroby. Jak wykazują badania, pewne cechy posiadane przez paciorkowce próchnicotwórcze sprawiają, że mogą one odgrywać ważną rolę w endocarditis.

Wśród paciorkowców jamy ustnej Streptococcus sanguis i Streptococcus mutans mają zdolność do produkcji zewnątrzkomórkowego wielocukru – dekstranu. Fakt ten wg niektórych autorów może wpływać na zwiększenie ich zdolności przylegania do skrzepliny, pomaga w ochronie bakterii przed układem obronnym gospodarza i pomaga drobnoustrojom opierać się działaniu antybiotyków. Ponadto drobnoustroje takie jak Streptococcus mitis z wysokim powinowactwem do fibronektyny mogą kolonizować skrzepliny dużo łatwiej niż inne drobnoustroje. Stwierdzono także, że niektóre bakterie, takie jak Staphylococcus aures i Streptococcus mutans ułatwiają agregację płytek krwi, co jak się przypuszcza zapewnia ochronę i wzrost masy skrzepliny (4).

U pacjentów z ryzykiem zapalenia wsierdzia niezbędne jest odpowiednie przygotowanie przed wykonaniem określonych zabiegów stomatologicznych. W tym celu stosuje się płukankę z chlorheksydyną, która redukuje liczbę bakterii przed zabiegiem oraz antybiotyki podawane doustnie przed zabiegiem.

Obecność szczepów Streptococcus mutans w Polsce stwierdza się u ponad 90% populacji. Tak częste występowanie i sugerowany związek z innymi chorobami wskazują na potrzebę prowadzenia badań w zakresie poznania właściwości fenotypowych tych drobnoustrojów. Celem badań była ocena in vitro wrażliwości paciorkowców próchnicotwórczych z grupy mutans na wybrane chemioterapeutyki.

Szczepy paciorkowców próchnicotwórczych wyhodowano ze śliny stymulowanej uzyskanej od grupy dzieci w wieku 12 lat uczęszczających do szkół podstawowych w różnych regionach Polski. W tym celu wykorzystano fabrycznie przygotowane podłoża wchodzące w skład zestawu Dentocult SM-Strip Mutans, Orion Diagnostica, Helsinki. Wyrosłe kolonie bakteryjne przesiewano z podłoża transportowego Dentocult SM – Strip Mutans na podłoże Columbia agar z dodatkiem 5% krwi baraniej oraz inkubowano w atmosferze 5% CO₂ w temperaturze 37°C przez 48 h.

Wszystkie kolonie, które na podstawie preparatu i morfologii na podłożu krwawym podejrzewano o przynależność do grupy mutans identyfikowano za pomocą testu Ra

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.