Ocena stanu uzębienia oraz stomatologicznych potrzeb leczniczych dzieci łódzkich do lat 5

Próchnica zębów jest chorobą wieloprzyczynową wywoływaną przez różnorodne czynniki pozostające we wzajemnych zależnościach, opisywanych w wielu pracach badawczych (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9). Wskaźniki określające stan zdrowia zębów u dzieci w Polsce od lat utrzymują się na niepokojąco niskim poziomie, co nie pozwoliło w większości na realizację zapisanych przez WHO celów zdrowia na rok 2000 i nie rokuje osiągnięcia celów na rok 2015. Problem ten dotyczy szczególnie uzębienia dzieci najmłodszych, gdyż choroba próchnicowa uzębienia mlecznego jest przez większość rodziców całkowicie ignorowana, a świadomość konsekwencji próchnicy „mleczaków” jest znikoma. Aby stan zdrowia jamy ustnej najmłodszych uległ poprawie konieczne jest stosowanie odpowiednich dla danego wieku programów profilaktycznych i leczniczych. W tym celu niezbędna jest znajomość stanu uzębienia oraz stomatologicznych potrzeb, szczególnie dzieci najmłodszych mieszkających w Łodzi, gdzie brakuje aktualnych badań i publikacji dotyczących tego problemu.

Celem pracy jest ocena frekwencji i intensywności próchnicy zębów mlecznych oraz stomatologicznych potrzeb leczniczych dzieci łódzkich do lat pięciu.

Badanie przeprowadzono na terenie wszystkich aktualnie działających żłobków łódzkich. Badaniem objęto 927 dzieci, w tym 416 dziewczynek i 511 chłopców w wieku od 8 do 62 miesięcy (tab. 1).

Badania kliniczne uzębienia przeprowadzono w świetle lampy czołowej, przy użyciu podstawowych narzędzi stomatologicznych: lusterka i zgłębnika. Uzyskane w ten sposób dane nanoszono bezpośrednio na specjalnie przygotowaną dla tych badań kartę, skonstruowaną zgodnie z zaleceniami WHO. W badaniu przyjęto następujące kryteria wiekowe:

– dzieci w 1 roku życia to dzieci, które w chwili badania miały nie więcej niż 12 miesięcy,

– w 2 roku życia: od 12 miesiąca i 1 dnia do 24 miesiąca życia,

– w 3 roku życia: od 24 miesiąca i 1 dnia do 36 miesiąca życia,

– w 4 roku życia: od 36 miesiąca i 1 dnia do 48 miesiąca życia,

– w 5 roku życia: od 48 miesiąca i 1 dnia do 62 miesiąca życia.

W badniu określono:

1. Frekwencje występowania próchnicy zębów mlecznych z uwzględnieniem płci i wieku badanych.

2. Wskaźniki intensywności próchnicy puw powierzchniowy i zębowy w poszczególnych grupach wiekowych z uwzględnieniem płci badanych.

3. Wskaźnik leczniczy oraz stomatologiczne potrzeby leczenia dzieci.

Istotność statystyczną badanych zależności określano przy pomocy testu Manna-Whitney´a. Za istotną statystycznie przyjęto zależność przy poziomie istotności p <0,05. Do gromadzenia danych jak i opracowania statystycznego zebranego materiału posłużono się programem komputerowym STATGRAPHIC V 5.

Częstość występowania próchnicy dla całej badanej populacji dzieci łódzkich w wieku do lat 5 wyniosła 46,6%. Frekwencja próchnicy wczesnej u wszystkich dzieci do 3 roku życia, wyniosła 34,3%.

W pierwszym roku życia nie stwierdzono występowania ubytków próchnicowych u żadnego dziecka. W 2 roku życia już 15,1% dzieci było dotkniętych próchnicą, w trzecim roku życia było ich 45,4%, w czwartym roku życia 66,0%, a w piątym aż 75,4% dzieci miało ubytki próchnicowe (tab. 2). Również intensywność próchnicy szybko wzrastała wraz z wiekiem badanych i dla całej populacji dzieci ze żłobków łódzkich, wartość jej wyrażona wskaźnikiem puw zębowym wyniosła 2,4 ± 3,5 a puw powierzchniowym 4,0 ± 7,9. Wzrost wartości wskaźnika w poszczególnych grupach wiekowych przedstawia tabela 3.