Struktura potrzeb w zakresie leczenia próchnicy zębów i jej powikłań u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych z cukrzycą 1 typu

Cukrzyca insulinozależna, jak wskazują wyniki badań epidemiologicznych, jest zespołem chorobowym występującym coraz częściej w populacji osób młodych (1). Ta grupa pacjentów wymaga systematycznego leczenia choroby podstawowej, a także ciągłego monitorowania ogólnego stanu zdrowia, nie wyłączając stanu zdrowia jamy ustnej i zębów (1, 2, 3). Dzieci i młodzież z diabetes mellitus 1 typu należy otoczyć szczególną opieką stomatologiczną z uwzględnieniem zabiegów profilaktycznych. Wymogi profilaktyczne obejmują zasady racjonalnego odżywiania i zdrowego trybu życia, a także higieny jamy ustnej oraz profilaktyki fluorkowej (4). Opieka nad pacjentami z cukrzycą nie może więc ograniczać się do leczenia interwencyjnego bowiem w tej chorobie, zwłaszcza w cukrzycy wyrównanej, nie ma przeciwwskazań do leczenia stomatologicznego. Wymagana jest jedynie modyfikacja postępowania z pacjentem związana z utrudnieniem gojenia, dotycząca głównie zabiegów z zakresu endodoncji i chirurgii stomatologicznej (1, 2, 4).

Celem przeprowadzonych badań było dokonanie analizy potrzeb w zakresie leczenia próchnicy zębów i jej następstw u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych z diabetes mellitus 1 typu.

Zbadano 50 młodych pacjentów z uregulowaną cukrzycą 1 typu (25 dziewcząt i 25 chłopców) objętych opieką diabetologa w Poradni Cukrzycowej Samodzielnego Dziecięcego Szpitala Klinicznego AM w Białymstoku. Grupę kontrolną stanowiło 50 osób zdrowych (25 dziewcząt i 25 chłopców) zgłaszających się w celu leczenia stomatologicznego do Zakładu Stomatologii Dziecięcej AMB. Średni wiek badanych w obu grupach był zbliżony: pacjenci z cukrzycą – 14 lat 1 miesiąc, zdrowi – 14 lat.

Badanie przeprowadzono zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (5). Dane wpisywano w kartach badania przygotowanych według wzoru ŚOZ (5).

Określono liczbę, średnią liczbę oraz liczbę minimalną i maksymalną:

– zębów wymagających opracowania i wypełnienia ubytku próchnicowego na jednej powierzchni (P_W1), na dwóch lub więcej powierzchniach zęba (P_W2) i łącznie (P_W1,2),

– zębów wymagających leczenia endodontycznego (P_E),

– zębów kwalifikujących się do usunięcia (P_U),

– zębów wymagających leczenia protetycznego: P_K – potrzeba wykonania korony protetycznej i P_PM – potrzeba zastąpienia brakującego zęba przęsłem mostu protetycznego.

Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej z zastosowaniem testów: c², Manna-Whitneya i t-Studenta.

Potrzeby w zakresie opracowania i wypełnienia ubytków próchnicowych w badanych grupach przedstawia tabela 1. Wynika z niej, że na jedną osobę przypada średnio 2,47 (247 zębów w całej populacji) wymagających opracowania ubytku i założenia wypełnienia (P_W1,2). Na tę liczbę składa się średnio 1,32 zęba z ubytkiem na jednej powierzchni (P_W1) i 1,15 zęba ze zmianą próchnicową obejmującą dwie lub więcej powierzchnie (P_W2). W populacji osób z cukrzycą stwierdzono istotnie wyższą średnią liczbę P_W1,2 tj. 3,12 niż w grupie kontrolnej tj. 1,82 (p <0,02) i taka zależność dotyczyła zarówno dziewcząt jak i chłopców. Biorąc pod uwagę rozległość wypełnienia zauważono, że u badanych cukrzyków średnie liczby P_W1 – 1,72 i P_W2 – 1,40 były znacząco wyższe niż w populacji zdrowej (P_W1 – 0,92, P_W2 – 0,90) (p <0,05). Analizując parametr P_W1 w zależności od płci odnotowano wyższe jego średnie wartości zarówno u dziewcząt (1,56) jak i u chłopców (1,88) z cukrzycą w porównaniu z dziewczętami (1,08) i chłopcami (0,76) z grupy kontrolnej, ale jedynie między grupami chłopców różnice te były statystycznie znamienne (p <0,02). W odniesieniu do średniej liczby P_W2 istotnie wyższe jej wartości zauważono u dziewcząt z cukrzycą – 1,72 w porównaniu ze zdrowymi – 0,88 (p <0,02). Nie stwierdzono znaczących różnic w minimalnych i maksymalnych wartościach P_W1 i P_W2 ale odnotowano istotnie wyższą maksymalną wartość P_W1,2 u osób z cukrzycą tj. 13, w porównaniu z grupą zdrową tj. 8.

Tabela 2 (str. 182) obrazuje potrzeby lecznicze w zakresie wypełnienia ubytków próchnicowych z uwzględnieniem anatomicznych grup zębowych. Spośród zębów wymagających wypełnienia jednej, dwóch lub więcej powierzchni przeważają zęby trzonowe, zarówno u cukrzyków (P_W1 – 1,28, P_W2 – 0,44, P_W1,2 – 1,72) jak i w populacji kontrolnej (P_W1 – 0,54, P_W2 – 0,48, P_W1,2 – 1,02). Prawidłowość taką obserwowano zarówno u dziewcząt jak i u chłopców w obu badanych grupach. Stwierdzono także wyższe średni

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.