Ocena częstotliwości zmian na języku u osób w różnych grupach wiekowych

Język stanowi integralną część narządu żucia i jamy ustnej. Odgrywa on zasadniczą rolę w procesie artykulacji, połykania, żucia oraz odczuwania smaku. Znamienną jest różnorodność zmian stwierdzanych na błonie śluzowej języka. Przyjmuje się, że język jest barometrem obrazującym zmiany w ogólnym stanie zdrowia pacjenta (1), takie jak: pierwsze objawy schorzeń ogólnych, niedobory witaminowe bądź zaburzenia hormonalne. Zmiany na języku podzielić można na wady rozwojowe, zapalenia języka i inne zmiany niezakwalifikowane do żadnej z wyżej wymienionych grup, a spowodowane przez choroby ogólnoustrojowe i skórno-śluzówkowe.

Do wad rozwojowych zalicza się:

– Wrodzony przerost języka (makroglossia) – nieprawidłowość rozwojowa objawiająca się powiększeniem języka, może być spowodowana przerostem mięśni, rozlanym naczyniakiem chłonnym lub krwionośnym (1, 2); obserwowana również w zespole Downa;

– Język płatowy (lingua lobata) – wada rzadko spotykana – obraz dwóch języków, zrośniętych powierzchniami, każdy o prawidłowej budowie (1, 2);

– Wrodzony mały język (mikroglossia) – wada ta może towarzyszyć niedoczynności szyszynki (1);

– Wrodzony zrost języka z dnem jamy ustnej (ankyloglossia) (1, 2);

Do najczęściej spotykanych należą:

– Język pofałdowany (lingua plicata) – wada dotyczy 1-5% populacji (1), powstaje w wyniku nieprawidłowej budowy mięśnia powierzchownego języka, w zależności od ukształtowania bruzd wyróżnia się typ liściasty (foliaceus) – z bruzdą pośrodkową oraz z zagłębieniami na bokach języka, od których odchodzą drobniejsze odgałęzienia – oraz typ podobny do powierzchni mózgu (cerebriformis) (1, 2) (ryc. 1).

– Romboidalne zapalenie środkowej części języka (glossitis rombica mediana) – zmiana umiejscowiona na powierzchni grzbietowej tylnej części języka, dobrze odgraniczona, atroficzna (zanik brodawek), w postaci czerwonej lub białej plamy o kształcie owalnym lub okrągłym (1, 2) (ryc. 2). Zaliczana jest do wad wrodzonych z powodu istnienia przetwałego przewodu tarczowo-językowego. Może powstać w przewlekłego stanu zapalnego lub zakażenia grzybiczego, większa częstość tych zmian jest obserwowowanych u chorych na cukrzycę, chorych z HIV oraz leczonych immunosupresyjnie.

Do najczęściej obserwowanych zmian zapalnych zaliczono:

– Zapalenie powierzchowne języka (glossitis superficialis), spotykane dość często, wywołane może być przez czynnik mechaniczny, termiczny bądź chemiczny, ale może również wystąpić w przebiegu chorób o podłożu bakteryjnym, wirusowym, na tle alergicznym oraz w wyniku zaniedbań higienicznych (2);

– Język geograficzny (lingua geographica)– zmiana powstała w wyniku złuszczania brodawek nitkowatych powierzchownej warstwy keratyny, manifestująca się występowaniem małych, bladoszarych plam, które powiększają się i powodują spełzanie brodawek nitkowatych na obrzeża zmiany (2) (ryc. 3); towarzyszyć może schorzeniom o podłożu psychosomatycznym, dziedzicznym, zaburzeniom wewnątrzwydzielniczym lub związanym z awitamionozami (sugestia zależności z cukrzycą). Większą predyspozycję do tego schorzenia obserwuje się u dzieci z chorobami serca.

– Rogowacenie czarne brodawek języka – język czarny włochaty (lingua nigra villosa) – zmiana charakteryzująca się nieprawidłowym rogowaceniem brodawek nitkowatych i ich wydłużeniem, brodawki mogą przybierać zabarwienie białe, żółte, brązowe lub czarne (2) (ryc. 4); rolę w jego powstawaniu mają czynniki chemiczne, nikotyna, antybiotyki oraz środki do higieny jamy ustnej zawierające chlorheksydynę.

– Zapalenie języka Huntera (glossitis Hunteri) – zmiana o bardzo nasilonych objawach subiektywnych, niejednokrotnie wyprzedzających objawy kliniczne, pacjenci skarżą się na pieczenie i bolesność języka, zaburzenia smaku, kłucia i parestezje, natomiast klinicznie obserwuje się żywoczerwone plamy i smugi, często przybierające kształt liter O, W, U. Język jest wygładzony, daje wrażenie polakierowanego (2), ten typ zapalenia często jest obserwowany w zespole Addisona-Biermera, czyli niedokrwistości złośliwej spowodowanej brakiem witaminy B12 i kwasu foliowego.

Celem pracy była ocena częstotliwości występowania i rodzaju zmian na błonie śluzowej języka u osób w różny

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.