Legionella spp. jako szkodliwy czynnik biologiczny na stanowisku pracy stomatologa

Legioneloza jest zakaźną chorobą człowieka, która klinicznie może przebiegać jako: 1. zakażenie występujące sporadycznie lub epidemicznie w postaci legionelozowego zapalenia płuc – choroba legionistów wywoływana przez Legionella pneumophila pneumoniae ( Legionella pneumophila serotyp 1), 2. gorączka Pontiac – postać grypopodobna o łagodnym przebiegu lub 3. postać pozapłucna u chorych w immunosupresji, często o ciężkim przebiegu klinicznym, z zespołem septycznym, zaburzeniami krzepnięcia, ostrą niewydolnością krążenia i zapaleniem nerek.

Czynnikiem etiologicznym legionelozy są Gram-ujemne, tlenowe pałeczki z rodzaju Legionella charakteryzujące się złożonymi wymaganiami odżywczymi i szczególnymi warunkami hodowli oraz brakiem wrażliwości na antybiotyki beta-laktamowe. Pałeczki z rodzaju Legionella są patogenami wewnątrzkomórkowymi, w organizmie człowieka rozwijają się w makrofagach pęcherzyków płucnych, rzadziej w innych makrofagach tkankowych, monocytach i leukocytach. Rodzina Legionellaceae obejmuje kilkadziesiąt gatunków bakterii, przy czym około 20 z nich jest potencjalnie chorobotwórczych dla ludzi. Ponad 90% zachorowań u ludzi wywołuje Legionella pneumophila, a spośród 15 poznanych jej serotypów większość zakażeń wywołuje typ 1, w następnej kolejności L. micdadei i L. bozemani.

Legionella spp. powszechnie występuje w naturalnych i sztucznych zbiornikach wodnych, rzadziej w glebie i materiale organicznym. Źródłem zakażenia może być woda wodociągowa, urządzenia klimatyzacyjne, wieże chłodnicze, nawilżacze powietrza, prysznice, fontanny, łaźnie wyposażone w urządzenia wirowe i inne urządzenia, które wytwarzają mgłę wodną. Rozwojowi pałeczek Legionella sprzyja zastój wody, temperatura w granicach 20-50°C, zwłaszcza 35-45°C, obecność glonów lub pierwotniaków i tworzenie się osadów bogatych w sole wapnia lub magnezu. Bakterie te często rozwijają się wewnątrz komórek pełzaków (ameb), które przyczyniają się do ich rozprzestrzeniania.

Do zakażenia u człowieka dochodzi drogą kropelkową, przez wdychanie aerozolu wodnego lub pyłu będącego siedliskiem bakterii bądź przez zachłyśnięcie się skażoną woda. Wrotami zakażenia są górne drogi oddechowe. Okres inkubacji wynosi 2-10 dni (1, 2, 3, 4, 5).

Według American Dental Association (ADA) przewody wodne doprowadzające wodę do końcówek roboczych unitu dentystycznego (ang. dental unit waterlines), zwane dalej liniami wodnymi unitu dentystycznego (LWUD), są miejscem rozwoju biofilmu, który zawiera tlenowe, mezofilne, heterotroficzne mikroorganizmy powszechnie znajdowane w systemach dostarczania wody pitnej, w tym również bakterie z rodzaju Legionella (6). Rozwojowi i tworzeniu biofilmu w LWUD sprzyjają zastoje wody, związane z rytmem pracy w ciągu dnia, przerwy w pracy – nocą i w dni wolne od pracy, stosunkowo wysoka temperatura wody (temperatura pokojowa i wyższa, w miarę nagrzewania się wody we wnętrzu obudowy unitu) i niska zawar

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.