Pierwsza wizyta dzieci lubelskich u stomatologa

Przebieg pierwszej wizyty dziecka u stomatologa i pierwsze doświadczenia wyniesione z gabinetu przez dziecko, mają istotny wpływ na jego postawę wobec leczenia stomatologicznego w późniejszym życiu. Pierwsza wizyta powinna mieć charakter adaptacyjny i profilaktyczny, a jej powodem nie może być stan chorobowy lub ból. Rozpoczyna się na niej stopniowe budowanie relacji lekarz-dziecko-rodzic/opiekun. Lekarz stomatolog wykorzystując swoje kompetencje – wiedzę dotyczącą poszczególnych etapów rozwoju fizycznego, psychicznego, emocjonalnego, społecznego i zdolności poznawczych dziecka oraz swoje doświadczenie w zakresie postępowania z małym pacjentem, nakierowany jest na nawiązanie z nim kontaktu. Na kolejnych wizytach modeluje się zachowania dziecka, a punktem odniesienia ma być dobra współpraca i pozytywne nastawienia dziecka do zabiegów stomatologicznych (1, 2).

Celem pracy była ocena wieku dzieci i powodu zgłoszenia się na pierwszą wizytę u stomatologa oraz wpływu wybranych czynników socjodemograficznych.

Badaniem ankietowym objęto 414 rodziców dzieci 12-letnich, uczniów szkół podstawowych miasta Lublina. Dobór szkół miał losowy charakter. Kwestionariusz ankiety dla rodziców zawierał pytania dotyczące wieku dziecka i powodu pierwszej wizyty u stomatologa, a także wieku i wykształcenia rodziców (opiekunów). Uzyskane informacje zostały poddane analizie statystycznej z użyciem odpowiedniego programu opartego na procedurach systemu statystycznego SPSS/PC.

Dokonano podziału ankietowanych rodziców na trzy grupy wiekowe: rodzice do 35 roku życia – grupę tę tworzyło 17,87% matek i 7,49% ojców; rodzice pomiędzy 36 a 45 rokiem życia – 58,94% matek i 61,11% ojców; rodzice powyżej 45 roku życia – 23,19% matek i 31,40% ojców.

Grupa rodziców objętych badaniem była zróżnicowana pod względem wykształcenia i statusu materialnego. Wykształcenie średnie lub wyższe posiadało 79,47% matek i 71,98% ojców, natomiast wykształcenie podstawowe lub zawodowe – 20,53% matek i 28,02% ojców.

Rodzice najczęściej podawali, że dziecko było na pierwszej wizycie u stomatologa przed 4 rokiem życia – 32,13% oraz w czwartym roku życia – 28,74%. Zdecydowanie rzadziej pierwsza wizyta miała miejsce w piątym – 15,94%, szóstym – 13,77% lub po szóstym roku życia – 9,42% (ryc. 1).

Przeprowadzona analiza statystyczna nie wykazała zależności pomiędzy wiekiem rodziców a wiekiem dziecka podczas pierwszej wizyty u stomatologa. Natomiast istotnie statystycznie częściej (ponad dwukrotnie) zgłaszali się do stomatologa z dzieckiem przed ukończeniem przez nie czwartego roku życia, matki i ojcowie lepiej wykształceni (37,08% i 37,25%) w porównaniu z rodzicami gorzej wykształconymi (matki – 12,94%, ojcowie – 18,97%). Ponadto częściej na pierwszą wizytę do gabinetu stomatologicznego po ukończeniu 6 roku życia zgłaszały się dzieci rodziców z wykształceniem podstawowym lub zawodowym w porównaniu z dziećmi rodziców z wykształceniem średnim lub wyższym.

Wśród powodów pierwszej wizyty u stomatologa rodzice najczęściej podawali badanie kontrolne – 193 osoby (46,62%) i zauważoną próchnicę zębów – 73 osoby (17,63%). W następnej kolejności powodem było lakowanie zębów szóstych – 60 osób (14,49%), ból zęba – 57 osób (13,77%) i wystąpienie stanu zapalnego – ropień – 9 osób (2,17%). 22 rodziców (5,32%) nie potrafiło podać powodu pierwszej wizyty (ryc. 2).